تهیه کننده : عبدالحمید رحیمی

دکتر جلال جلالی زاده: نماینده کرد و اهل سنت اسبق مجلس شورای اسلامی متولد 1339 در روستای گلین از توابع سنندج در یک خانوادۀ روحانی متولد شد. در دوران کودکی دروس عربی و دینی را نزد مرحوم پدرش حاج علی جلالی زاده خواند. در سال 1352 در امتحان متفرقه ششم ابتدایی شرکت کرد و قبول شد و در همان سال دیپلم گرفت.

در سال 62 در دانشگاه تهران رشتۀ الهیات پذیرفته شد و در سال 66 برای کارشناسی ارشد در رشتۀ فقه و مبانی حقوق پذیرفته شد و در همان سال در دانشگاه رازی استخدام شد.

در سال 72 در امتحان دکتری پذیرفته شد و در سال 76 با نوشتن اصولیان کرد و نقش آنان در تحول علم اصول فارغ التحصیل شد. در سال 76 معاون پژوهشی دانشگاه کردستان، 77 تا 78 عضو شورای سنندج، 79 از سوی مردم به عنوان نمایندۀ مردم سنندج انتخاب شد.

از سال 79 عضو شورای مرکزی جبهۀ مشارکت و پس از آن دبیر شورای هماهنگی اصلاح طلبان کرد می باشد. ایشان در حال حاضر استاد دانشگاه تهران و عضو هئیت علمی گروه فقه و حقوق شافعی دانشکدۀ الهیات دانشگاه تهران می باشد.

گفتگوی دکتر جلالی زاده در باره بحرین و کشورهای عربی

سه شنبه 5 دی 91. ساعت 13و 9 دقیقه. گفتگوی شفقنا (پایگاه بین المللی همکاریهای خبری شیعه) با جلالی زاده دربارۀ تحولات بحرین با این نگاه که مسألۀ در آنجا شیعه و سنی نیست بلکه نفی استبداد و دستیابی به آزادی و حقوق بشر است که با بحران سوریه به خاطر حجم کشته شدگان قابل مقایسه نیست.

سؤال: تبلیغات پیرامون حوادث بحرین متفاوت است برخی اعتراضات مردم بحرین را به شورش شیعیان علیه حکومت سنی ها تصویر می کنند شما آنچه در بحرین می گذرد را چگونه می بینید؟

جلالی زاده: قبل از پاسخ به پرسشتان باید بگویم متأسفانه آنچه در اغلب کشورهای خاور میانه دیده نمی شود دموکراسی است. ما سالهاست در این کشورها حکومت های وابسته و ضد مردمی هستیم که هیچ کدام با انتخابات سالم و ارادۀ مردمشان  برسر کار نیامده اند. حالا چه در عربستان ، بحرین، یمن، و یا سوریه!

هر ملتی حق تعیین سرنوشت خود را دارد و هر گونه حکومتی را که بخواهد انتخاب کند، هیچ کس نمی تواند از آن جلوگیری کند و باید صندوق رأی، نوع و سیستم حکومت را تعیین نماید. همانگونه که در کشورهایی که بر اساس مردم سالاری اداره می شوند این روند حاکم است.

بنابراین حق مردم بحرین است که هر نوع سیستم حکومتی را بخواهند انتخاب کنند و باید این تصمیم را بدون دخالت قدرت های خارجی انجام دهند متأسفانه امروز به راحتی به کسانی که با ایدۀ اسلامی خواستار تغییر حکومت هستند مارک تروریست یا مزدور خارجی می چسبانند.

باید مبارزان و فعالان سیاسی  زیرکانه این ترفند را از مزدوران بگیرند و اجازه ندهند کسانی که نه طرفدار سنی هستند ونه طرفدار شیعه حق آنان را تضییع کنند. به نظر من مسائل بحرین ربطی به شیعه وسنی بودن ندارد هر چند شاید عده ای چنین تلقی کنند که این دعواها مسایل فرقه ای است ولی کل مشکل ملت های منطقه با حکومت های شان، عدم رعایت حقوق بشر است.

سؤال: پس شما معتقدید که دعوای دموکراسی و حقوق بشر است نه جنگ فرقه ای. به نظر شما چه کسانی در داخل بحرین از فرقه ای کردن این نزاع بهره می برند؟

جلالی زاده: من معتقدم کل دعواها و منازعات مسألۀ دموکراسی خواهی و حقوق بشر است. هر دسته و گروهی که احساس کند حقشان ضایع شده یا نسبت به آنها تبعیض شده حق دارند که دنبال مطالبات خود باشند و با بی عدالتی ها و ستم های ملی و مذهبی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و طبقاتی مبارزه کنند.

نظام های استبدادی و توتالیتر همیشه برای نجات خود از شیوۀ تفرقه بینداز و حکومت کن بهره برده اند و مشخص است که در ایجاد اختلافات مذهبی و فرقه ای همیشه کسانی سود می برند که از زبان منطق و استدلال بی نصیب اند و در پی مستحکم کردن پایه های قدرت و حکومت خود هستند آنانی که در این میدان متضرر می شوند مردمان محروم و ساده دل و مستضعف هستند که همیشه ابزار دست فریب کاران و زورگویان بوده اند و در بحرین هم مطمئنا کسانی از این اختلاف سود میبرند که سالهاست بر اریکۀ قدرت تکیه زده اند و با ابزارهای مادی و معنوی مردم را فریب داده اند.

سؤال: به خصوص آمریکاییها تمایلی به دیدن این حرکت ندارند؟

جلالی زاده: کشورهای غربی و آمریکا هرگز در فکر آزادی دیگر ملت ها نیستند و تجربه هم این را ثابت کرده است تا زمانی که رژیم های دست نشانده در فکر حفظ منافع آنها هستند نسبت به هر گونه جنبش و حرکت آزادیخواهانه بی تفاوتند مگر اینکه احساس کنند که اگر در آخرین مراحل با ملت ها همراه نباشند یا از انقلاب آنها حمایت نکنند منافع آتی خود را از دست می دهند که به ناچار آنان را تأیید می کنند.

آنها در بحرین به سبب سوق الجیشی بودن آن و نفوذ عربستان و وجود پایگاههای دریایی آمریکا مایل نیستند نظم موجود دچار خلل شود چون احساس می کنند که ادامۀ این حرکت با منافع آنها ناسازگار است.

سؤال: ما می بینیم مصر به عنوان برادر بزرگتر کشورهای عرب تمرکزش را روی سوریه گذاشته و نه بحرین آیا کشورهای عرب نمی خواهند با مردم آزادیخواه بحرین همراه شوند؟

جلالی زاده: به نظر من مسألۀ بحرین و سوریه کاملا متفاوت است. در سوریه جریانی حاکم است که برای حفظ خود تا کنون توسط پدر و پسر حدود هشتاد هزار نفر را کشته است که این موضوع در کل منطقه بی سابقه است. رژیم بحرین چنین رفتاری را هنوز از خود نشان نداده است.

در بحرین اکثر وزارتخانه ها و ادارات در دست شیعیان است وزارتخانه هایی مانند، بهداشت، آموزش و پرورش، دفاع و... اما در سوریه یک اقلیت حکومت می کند که سالها منابع و مجاری امور را قبضه کرده است. از طرف دیگر چون شائبۀ حمایت برخی از کشورها از شیعیان بحرین و سوریه وجود دارد شاید این مسأله موجب شده تا اعراب نسبت به مسألۀ سوریه اهمیت بیشتری دهند. هر چند در مبارزه با استبداد نباید مسایل مذهبی یا قبیله ای را دخالت داد.

سؤال: پس این کشورهای دیگر هستند که مسألۀ دموکراسی خواهی را قومیتی می کنند. چون هنوز سندی دال بر دخالت ایران در حمایت از شیعیان بحرین ارایه نکرده اند. در صورتی که در بحرین انتخابات آزاد برگزار شود شیعیان به خاطر اکثریتی که دارند پیروز خواهند شد فکر می کنید کشورهای منطقه و به ویژه عربستان اولا اجازۀ برگزاری انتخابات آزاد و ثانیا اجازۀ پیروزی شیعیان را می دهند یا تانک هایش را به سمت بحرین گسیل می کند؟

جلالی زاده: هر کشوری دارای یک نظام و سیستم فکری خاص است که علاقه مند به روی کار آمدن نظامی هم سو و هماهنگ با آن در زمینۀ همکاریهای منطقه ای و بین المللی است تا بهتر منافعش را تأمین کند و هر کشوری بیشتر به دنبال حفظ منافع ملی خودش است حالا چه به صورت استفاده از ابزار زبان، نژاد یا منافع مشترک یا هم پیمانی.

معلوم است کشورهای منطقه هر یک به نوعی می کوشد با مانورها و فعالیت های مستمر جای پای خودش را در کشورهای دیگر باز کند و نقش خودش را در تثبیت صلح و اهرم فشار نشان دهد. همانگونه که نقش ترکیه را در چند سال اخیر در منطقه پر رنگ می بینیم و همچنین قطر.

البته تعیین شیوۀ حکومت در هر کشوری به عهدۀ مردم است ولی قبل از تشکیل حکومت باید ملت های منطقه را با حکومت دموکراسی آشنا کرد نه حکومت شیعه یا سنی. من نه علاقه مندم در بحرین حکومت شیعه بر سر کار بیاید و نه در سوریه حکومت سنی بلکه آنچه مهم است این است که حکومتی بر سر کار بیاید که برای انسان ارزش قائل باشد تا این انسان بتواند سرنوشت و راهش را خودش انتخاب کند.

وقتی که در عربستان کوچکترین نشانه ای از حکومت دموکراسی نیست و حتی حکومت نه به شیوۀ خلفای راشدین بلکه بر اساس معیارهای دوران جاهلی اداره می شود طبیعتا نه به ملت خود و نه ملت بحرین اجازۀ برگزاری انتخاباتی عادلانه و آزاد نخواهد داد و هرگز نباید از یک حکومت فاسد و موروثی مطلق انتظار طرفداری از حقوق شهروندی داشت.

به نظر من باید ملت های منطقه خودشان تصمیم بگیرند و هر گونه تصمیم گیری از سوی دیگران یک نوع استعمار جدید است و تحولات جهانی تأثیر خود را بر تمام کشورها خواهد گذاشت و پیک دموکراسی، پیام دموکراسی را به همه خانه ها می رساند. 

منبع: سایت شفقنا

گفتگو از زاگرس بهشتی