اهل سنت خراسان شهرستان خواف مولوی رحیمی

محمد عیسی رحیمی
خواف

مقدمه

هر روزتان نوروز و نوروزتان مبارک، نوروز و سال نو (1391) را به شما و تک تک ایرانیان عزیز با هر کیش و آیین و مرامی و در هر کجا که هستند، تبریک عرض و سال خوشی برای همه شما آرزو می شود.

با توجه به اهمیت جهانی نوروز ، به خصوص در میان کشورهای فارسی زبان ، ایرانیان و مردم افغانستان و تاجیکستان و با توجه به ملی بودن این روز و نه دینی اسلامی بودن آن، در زیر تحقیق کوتاهی از سابقه این روز باستانی و اهمیت آن بعد از اسلام فراهم نموده ام که شما را به خواندن آن دعوت می نمایم.

سابقه نوروز در میان مسلمانان

پس از فروپاشی پادشاهی ساسانی، مردم ایران، که به دین اسلام روی آورده بودند، در بزرگداشت آیین‌های نیاکان خود، کوشا بودند. (بی بی سی)

 در روزگار خلافت حضرت علی (رض) جد امام ابوحنیفه (ره) که از بزرگان خراسان و بزرگان روزگار خود در کوفه بود و با حضرت علی (رض) مراوده داشت، در روز نوروز به خدمت حضرت علی "فالوذج" (پالوده) برد،  چون حضرت امیر علت را پرسید، گفت که امروز نوروز است. امام فرمود: "نیروزنا کل یوم" یعنی: هر روز ما نوروز باد. (سیر اعلام النبلاء علامه ذهبی)

حکیم عمرخیام در نیمه دوم قرن پنجم هجری، در "نوروزنامه" پیدایش افسانه‌ای نوروز و برخی از آیین‌های جشن بزرگ ایرانیان را گزارش داده است.

این گروه، تاریخ شمسی را نیز بر اساس تاریخ اسلامی قرار دادند و هجرت رسول الله (ص) از مکه به مدینه را مبدا تاریخ شمسی در نظر گرفتند و نوروز را در یکم بهار (ورود آفتاب به برج حمل) قرار دادند و جایگاه آن را ثابت نمودند.

تقویم جلالی را دقیق‌ترین گاهشماری جهان دانسته‌اند. در برابر تقویم اروپایی که در هر ۳۳۲۰ سال یک روز خطا دارد، گاهشماری جلالی در هر ۱۰ هزار سال یک ثانیه خطا دارد

بر اساس این گاهشمار که به تقویم جلالی معروف شد، برای ثابت ماندن نوروز در آغاز بهار، مقرر شد که حدوداً هر چهار سال یک‌بار (گاهی هر پنج سال یک بار)، تعداد روزهای سال را به‌جای ۳۶۵ روز برابر با ۳۶۶ روز در نظر بگیرند. این تقویم از سال 471 هجری آغاز شد. [تاریخ اسلام ذهبی و ویکی پیدیا دانشنامه آزاد]

نوروز در دربار سلطان محمود غزنوی از سلاطین بزرگ اسلام

به گزارش بی بی سی: جشن نوروز در غزنی سابقه طولانی دارد. تاریخ‌نویسان می‌گویند که جشن‌های باستانی بیشتر از هر نقطه دیگر در غزنی باشکوه‌تر تجلیل می‌شده است. شاهان غزنوی، به ویژه سلطان محمود و پسرش سلطان مسعود به جشن‌های تاریخی از جمله چشن‌های نوروز، سده و مهرگان توجه ویژه‌ای داشته‌اند.

پادشاهان غزنوی نخبگان ادبی و فرماندهان نظامی را با دادن جوایز و بخشش‌هایی در روزهای نوروز ستایش و تشویق می‌کرده‌اند.

عبدالاحد ستاک سروری، نویسنده کتاب جشن‌های آریایی در این مورد می‌گوید: "پادشاهان غزنوی در روز اول نوروز فراخوان عمومی می‌دادند و شعرا، نویسندگان، موسیقی‌دان‌ها، سپهسالاران و بهترین نظامی‌ها در حضور شاهان غزنوی می‌‎آمدند و کارنامه‌های خود را تقدیم می‌کردند. شاه برای افراد برتر جوایز زیادی می‌داد، بعد از آن شاه با نزدیکان و اعیان به نشاط می‌نشستند و تا پنج روز دیگر موسیقی می‌شنیدند و شعرسرایی می‌کردند."

نوروز با نخبگان

به گفته آقای سروری، جشن نوروز در زمان سلطنت غزنویان برای چندین روز ادامه می‌یافت و از مناطق مختلف هند و ایران امروزی نخبگان سیاسی، نظامی و فرهنگی به غزنی می‌آمدند. آقای سروری گفته است که شاعران و دانشمندان برای دریافت جوایز نوروزی در دربار شاهان عزنوی با هم رقابت می‌کردند.

او گفت:" از مناطق مختلف هند تحت تسلط سلطان محمود، اصفهان، کرمان و دیگر منطقه‌های تحت تسلط و حمایت غزنویان مقامات بلندپایه و شاعران و نویسندگان به غزنی می‌آمدند و سردمداران لشکر کارنامه‌های یک ساله خود را در حضور شاه غزنوی تقدیم می‌کردند."

نوروز یک مناسبت جهانی

 نوروز در ایران و افغانستان آغاز سال نو محسوب می‌شود و در برخی دیگر از کشورها تعطیل رسمی است.
بنا به پیشنهاد جمهوری آذربایجان، مجمع عمومی سازمان ملل در نشست ۴ اسفند ۱۳۸۸ (۲۳ فوریه ۲۰۱۰) ۲۱ ماه مارس را به‌عنوان روز جهانی عید نوروز، با ریشهٔ ایرانی به‌رسمیت شناخت و آن را در تقویم خود جای داد.

در متن به تصویب رسیده در مجمع عمومی سازمان ملل، نوروز، جشنی با ریشه ایرانی که قدمتی بیش از ۳ هزار سال دارد و امروزه بیش از ۳۰۰ میلیون نفر آن را جشن می‌گیرند توصیف شده‌است.

پیش از آن در تاریخ ۸ مهر ۱۳۸۸ خورشیدی، نوروز توسط سازمان علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد، به عنوان میراث غیر ملموس جهانی، به ثبت جهانی رسیده‌بود. در ۷ فروردین ۱۳۸۹ نخستین دورهٔ جشن جهانی نوروز در تهران برگزار شد و این شهر به عنوان «دبیرخانهٔ نوروز» شناخته شد. (منبع: بی بی سی و ویکیپیدیا دانشنامه آزاد)

نوروز از نگاه یک عالم افغان

سلطان محمود غزنوی ازسلاطین مسلمان کشورما درهزارسال پیش ازین که دارای تعصب اسلامی خوانده شده است،  نوروز را تحریم ننمود ومجسمه های بودادربامیان یعنی درمجاورت تختگاهش را تخریب نکرد.  زیرا عیان ترازبیان است که درنوروزهیچگونه مراسمی برای تقدیس ازاباطل یانکوداشت ازجایگاه باورهای پیش ازاسلام وجودندارد، وهیچگونه پیامی درمخالفت بااحکام دین الهی بنام نوروزصادرنگردیده است. برعکس، نوروز در واقع ادای شکرانه نعمتهای فراوان الهی، وسرخم کردن دربرابرشکوه واعجازنامحدود قدرت اوست، که سرازین روز طبعیت منجمد به رویش وشگفتن وباروری آغازمیکنند، وازتن چوب کرخت زمستانی نفس سبززنده گی باگل وشگوفه بلند میشود.

ازین رو نوروز نه جشن منحصربه مسلمانان است ونه عید ویژه مجوسان. نوروز همانطوریکه گفته شد دراصل جشن طبعیت وجشن کشت وکار وزرع وغرس دهقان وباغبان بخصوص درمنطقه مااست، که مصلحت های اقتصادی انسانهاراطی یکسال آینده تدبیرمیکنند.

قرآن کریم میفرماید که “ولیئن شکرتم لازیدنکم ولیئن کفرتم…” (الآیه)یعنی اگرشکرگذار نعمتهای من بودید، برشما نعمتهای خودرافزون کنم واگرکفران نعمت نمائید، برایتان عذاب شدید خواهدبود. شاعری این موضوع رادرقالب شعرچه خوش بیان نموده است:

شکر نعمت، نعمتت افزون کند * کفر، نعمت ازکفت بیرون کند

تقارن نوروز باجوانی طبعیت است و ازهمینجاست که سالنامه هجری خورشیدی را”تقویم جلالی” خوانده اند  واین تقویم که بابینش وفرزانگی اساتید مسلم دوره سلجوقیان تدوین گردید تازمان ما با گردن افراخته ادامه یافته است. (سایت خورشید)

سلطان محمود بزرگترین "امیر" غزنویان بود. اسلام را او به شبه قاره هند برد. آرامگاه محمود مطابق وصیت خود او در "باغ فیروزی" غزنی قرار دارد. این باغ را خود او ساخته بود.