اهل سنت خراسان شهرستان خواف مولوی رحیمی

البته به خاطر این که نویسندگان ویکیپیدیا اهل سنت نیستند عبارت رضی الله عنه در مقابل نام آن حضرت را نیاورده اند و خواستند خود را بیطرف نشان دهند و گاها الفاظی رکیک در شان آن حضرت نیز ذکر شده که در بخش انگلیسی و عربی زندگی نامه فاروق اعظم در همین ویکی پیدیا نیامده  است. ازین رو بنده تلاش کردم آنها را حذف نمایم. صلاه و سلام بر پیامبر اعظم (ص) نیز ذکر نگردیده است.

انشاءالله یک بنده خدایی پیدا شود و متن انگلیسی و یا عربی ویکیپیدیا در مورد فاروق اعظم و بقیه شخصیت های اسلامی را که حد اقل خالی از تعصب است ترجمه و در اختیار علاقمندان قرار دهد. (رحیمی)

عمر بن خطاب از ویکی‌پدیا ، دانشنامهٔ آزاد و جهانی

اندکی تغییر و تهذیب: محمد عیسی رحیمی

عمر پس از ابوبکر در سال ۶۳۴ میلادی، به خلافت مسلمین رسید و نخستین کسی بود که با مشوره مسلمانان لقب «امیرالمومنین» را برای خود برگزید و از آن روز به بعد مسلمانان عمر را امیر المومنین گفتند. بعد از این نوآوری بقیه خلفا نیز خود را امیرالمونین گفتند.

شخصیت عمر

عمر بن خطاب نزد اهل تسنن به عمر فاروق نیز معروف است، از صحابه ی محمد و قدرتمندترین خلیفه در میان خلفای راشدین و نیز یکی از بزرگ‌ترین و تاثیرگذارترین فرمانروایان مسلمان در تمام طول تاریخ می‌باشد.

دوران خلافت وی از ۲۳-۱۳ هجری/۶۴۴-۶۳۴ میلادی است. وی دومین خلیفه از خلفای راشدین بود که تحت فرمان او، سپاهیان عرب، سرزمین های بین‌النهرین و سوریه را فتح نموده و نیز استیلای خود را بر ایران و مصر به انجام رساندند.

آنچه مسلم است آن است که وی فردی، قاطع، و وقف اسلام و قرآن و محمد بوده است. به نظر می رسد که وی پس از خلافت، یک خط مشی و برنامه سیاسی مستمری را دنبال می کرده است.

اسلام آوردن و فعالیت ها در زمان محمد

عمر در ابتدا از دشمنان نهضت اسلام بود. پس از اینکه آیاتی از قرآن از خواهرش فاطمه و شوهرش سعید بن زید شنید، اسلام آورد و تمام توان خود را در این راه به کار گرفت.

به خاطر کارهای عمر در اسلام، به وی لقب پولس اسلام را داده‌اند. 

عمر پیش از اسلام از طرف پدر جزو  قریش (عدی بن کعب) و از طرف مادر جزو بنی مخزوم بود، اما پس از اسلام یکی از فرماندهان اسلام گردید و بیشتر نقش مشاوره‌ای داشت.

با وجود اینکه عمر و ابوبکر شخصیتا با هم متفاوت بودند، اما شباهت هر دو در مورد اینکه هر دو پدر زن محمد بودند، جای هیچ گونه حسادت را بین این دو باز نمی‌کرد. عمر بدون شک از مغزهای متفکر گروه نزدیک به محمد بوده‌است.

دانشنامه اسلام به نظری از لامنز اشاره می‌کند که وی بر این باور است که ابوبکر، عمر و ابوعبیده بن جراح، مثلثی را تشکیل می‌دادند که به طور مستقیم و غیر مستقیم بر محمد تاثیر داشتند. اما دانشنامه اسلام این نظر را در حالت کلی رد می‌کند و معتقد است که عمر نه در زمان محمد و نه در زمان ابوبکر نمی‌خواسته نگاهها را به سمت خود منعطف کند.

دوران خلافت ابوبکر

عمر دست راست و معاون اول و مشاور اساسی ابوبکر صدیق در طو خلافتش بود و مشاور ارشد نظامی وی در جنگ ها به خصوص جنگ با مرتدین به شمار می آید و در مواقعی حتی بیشتر و سرسخت تر از خود ابوبکر، مدافع وی بود. (ویکیپیدیای عربی)

خلافت

به زودی از ویکیپیدیای عربی ترجمه خواهد شد.

عمر پس از ابوبکر در سال ۶۳۴ میلادی، به خلافت مسلمین رسید و نخستین کسی بود که لقب «امیرالمومنین» را برای خود برگزید. عمر ابتکارات و نوآوری هایی در اسلام داشته که استفاده از لفظ امیرالمومنین یکی از آن هاست.

علی دخترش ام کلثوم را به ازدواج عمر درآورد و از وی دو فرزند به نام های زید و رقیه به عمل آمده است.

وقتی که عمر به خلافت رسید، فتوحات مسلمانان آغاز گردید و توانستند شام، عراق، الجزیره، ایران و کشورهای دیگر را فتح کنند.

دانشنامه اسلام که نوشته ایرانیان است در عین حال معتقد است که عمر هوش بالایی در امور استراتژیکی و سیاسی داشته‌است. وی با خالد بن ولید با شدت برخورد کرد همچنان که در دوران خلافت ابوبکر، با خالد بن سعید بن عاص این چنین کرده بود.

عمر افرادی مانند ابو عبیده بن مسعود و سعد بن ابی وقاص را به فرماندهی منصوب کرد.

عمر همچنین معاویه بن ابوسفیان را در سال ۱۸ هجری/۶۳۹ میلادی جانشین برادرش یزید در امارت شام نمود.

وقتی که عمرو عاص در فتح مصر پیش دستی نمود، ، حق عمرو را در امارت آنجا محفوظ داشت و زبیر را به آنجا فرستاد تا بر عمرو نظارت داشته باشد.

اما عمر، صحابیون برجسته و طراز اول را به امارت هیچ جایی نگماشت و آنها را در نزد خود در مدینه نگهداشت و با آنان مشورت می‌کرد و از غنایم سرزمینهای فتح شده عراق و شام، به آنان اموالی می‌داد.

سفر به فلسطین

در دوره خلافت عمر پیکی از اورشلیم (بیت المقدس) نزد وی رسید که حاکی از آن بود که با ضمانت عمر، پیمان نامه ای بین وی و مردم اورشلیم برقرار شود. عمر به اورشلیم رفت و در آنجا مردم، تسلیم وی شدند.

پس از تسلیم مردم آنجا، عمر در آنجا پیمان نامه ای میان مردم اورشلیم و مسلمانان نوشت که در آن حقوق و وظایف هر دو گروه مشخص شده بود که به عهد عمر معروف است. دانشنامه اسلام می نویسد که این پیمان نامه، الهام بخش نسلهای بعدی شده و به عنوان وجهه ی مناسب از عمر محسوب می گردد و هیچگاه به اندازه زمان عمر، گروههای سیاسی مسلمانان به این حد از استحکام نرسیده بودند.

نوآوری های عمر

قبل از زمان عمر، مسلمانان در مناطقی که فتح می شدند، همان ساختار اداری پیشین و سکه رایج، اعضای دربار و زبان رسمی آن منطقه را ادامه می دادند. اما مدتی بعد دیوانی تشکیل شد که نام تمامی کسانی که از مستمری های نظامی بهره می گرفتند، در آن ثبت می گردید. در توزیع درآمدها در این دیوان، به سابقه مسلمانان در اسلام  توجه می گردید.

تاسیس دیوان از نوآوری های عمر به حساب می آید و سیاستی بود که بیشتر برای اهل سواد عراق تدوین شده بود. اما دلایل دیگری هم داشت. مانند جلوگیری از اقامت پراکنده اعراب به صورت قبایل در مناطق فتح شده جدید.

همهٔ انتصاب‌ها از طریق نوشته ابلاغ می‌شد. و همراه حکم انتصاب شیوه و راهنمای حکومت داری نیز برای والیان ابلاغ می‌شد که آنها ملزم بودند آن را در مسجد هنگام تحویل گرفتن مقام خود برای مردم بخوانند.

از کارهای دیگر عمر می‌توان به تاسیس دستگاه قضایی، تاسیس تقویم جدید اسلامی (مبدا تاریخ هجرت محمد) و کارهای مذهبی و مدنی دیگری در زمینه‌هایی مانند نماز، حج، روزه، مجازات کیفری و تقریبا تمامی زمینه‌ها، می‌توان نام برد.

چیزی که مشخص است این است که عمر، در تمامی این کارها نقش اصلی داشته‌است. دربارهٔ نقش وی در جمع آوری قرآن، می‌توان گفت که وی نقش مهمی در این زمینه داشته‌است.

رفتار عمر با غیر مسلمانان

عمر دوست داشت غیر مسلمانان از نعمت های حکومت اسلام بهره مند گردند. و از مردمی که مناطقشان فتح شده و مسلمان نشده اند، از مال و جانشان محافظت شود و بتوانند فرایض دینی خود را انجام دهند و در کنار آن، این شهرها بتوانند به عنوان منبع درآمدی برای نسلهای بعدی مسلمانان حساب گردند.

ایجاد شهرهای جدید

عمر شهرهایی تاسیس کرد که بعدا مبدل به شهرهای آبادی گردیدند و نسلهای بعدی مسلمانان باعث پیشرفت تشکیلات اداری و حقوقی گردیدند. کوفه و بصره از این شهرها هستند. ایده اولیه خدمات نظامی، مالیات و پاسبانی مناطق به عمر منسوب می گردد.

مقام خلافت که در زمان ابوبکر، تنها به معنی جانشینی محمد تلقی می گردید، در دوران عمر، رنگ قاطعیت و اعتبار نیز به خود گرفت و عمر عنوان امیر المومنین را برای اولین بار در مقام خلافت به کار برد.

برخی بر این باور است که عمر معتقد به اختیاراتی در مقام خلافت برای خود بود.

این مهم از حدیثی ناشی می شود که محمد در آن گفته است اگر پیامیری بعد از من نازل می شد، آن شخص عمر بود. لقب فاروق نیز برای عمر به معنای جدا کننده حق از باطل است. این لقب توسط محمد به وی داده شده و مفهومی منجی گونه به خود دارد.

مردم می توانستند با عمر بدون واسطه صحبت کنند و وی در این زمینه خود را با مردم برابر می دانست. با این وجود وی اعتبار خود به عنوان خلیفه را داشت و مردم از وی حساب  می بردند و حرمت وی را نگه می داشتند.

وی قاطع بود و در خیلی روایات، با شلاق خاطیان را تنبیه می نمود. وی هنگامی که به جابیه رفته بود، وقتی دید که فرماندهان مسلمانان برای وی پارچه ابریشمی پیشکش کرده اند، به سوی آنان سنگ پرتاب کرد.  سختگیری وی بر خود و خانواده اش به حدی بود که علی و دیگر صحابه به مخالفت وی پرداختند و روش آرامتری از وی خواستند.

تشکیل قالب اجتماعی و سیاسی امت اسلام

دانشنامه اسلام می نویسد عمر را می توان خلیفه ای نامید که سهم بسیار موثری در تشکیل یک قالب اجتماعی و سیاسی به امت اسلام داشته است. اما گسترش ناگهانی قلمرو اسلام، خطراتی را نیز برای آن به دنبال داشت. مسائل مختلف و چالشهای متعددی، جامعه اسلامی را تهدید می کرد مانند رابطه بین انصار و مهاجرین، آرزوهای اشراف مکه، بروز حس حسادت بین فاتحین سرزمینهای جدید، مهاجرت اعراب به این سرزمینها و اینکه آیا این اعراب که در میان این سرزمینهای وسیع پراکنده شده اند، از دولت مرکزی مدینه تمکین می کنند یا نه.

دونر معتقد است که این مساله با اعمال قدرت بر روی قبایل حل می شده و اتحاد امت حفظ می شده است.

قتل عمر

عمر هنگامی که در بستر مرگ بود، دستور داد شورایی شش نفره برای تعیین خلیفه بعدی تشکیل شود. پس از بحث و مناقشه بسیار، عثمان بن عفان توسط رای اکثریت شورا یعنی چهار نفر از شش نفر به خلافت پس از عمر منصوب گردید.

آنچه که از روایات بر می آید این است که عمر بر روی دو مطلب شورا و سابقه نیک برای تعیین خلیفه بعد از خود تاکید داشته است.

فرزندان

عبید الله بن عمر،زید، عبدالله بن عمر، عاصم، حفصه٬،عبدالرحمن،عیاض، فاطمه، رقیه

اهل سنت وی را نه تنها به عنوان یک حاکم قدرتمند بلکه به خاطر تقوایش می ستایند. حدیثهایی از محمد و خود عمر و عبدالله بن عباس و عبدالله بن عمر آمده که عمر بر مسائل شرع اسلامی تسلط داشته است.

  با وجود اینکه وی برخی لذایذ را بر خود حرام می کرد، فردی فعال و قوی دانسته شده و زندگی زاهدانه افراطی را تقبیح نموده به این علت که تنبلی و وابستگی انسان را به دنبال دارد.

سخنانی از وی در منابع آمده که گفته مرگ را در حین کسب روزی حلال، بر جهاد در راه خدا ترجیح می دهد. در میان خلفای راشدین، در زندگی عمر نوعی فقر و ساده زیستی به چشم می خورد.

دیدگاه عصر حاضر

نگاره‌ها