قیام عاشورا از نگاه بزرگان اهل سنت
عبدالحمید رحیمیکارشناس الهیات و معارف اسلامی
بسمه تعالی
حادثۀ کربلا از وقایع مهم اسلام است که مقاصد و مفاهیم والا و پر ارزشی در بردارد. عمق این تراژدی به قدری بزرگ است که با چندین قرن با فرا رسیدن روز عاشورا خاطرۀ اندوه بار شهادت مظلومانۀ حضرت حسین رض و یاران با وفایش در اذهان میلیون ها انسان مؤمن و آزاده تداعی می شود و موج عواطف و احساسات انسانی و ایمانی در سینه هایشان به تلاطم می افتد.
ماجرای کربلا انسانیت را به نهضتی فرا می خواند که اساس آن آزادی، عدالت، و نهضت فرزند رسول الله ص است. او می خواهد تا مردم از ظلم و جور حاکمان زمان رهایی یابند و عدل و قسط و برابری و برادری در همه جا گسترش یابد و برای تحقق این آرمان والای الهی با عشق، ایمان، شجاعت و شهامت قدم بر می دارد.
بزرگداشت حضرت حسین رض در میان صحابۀ پیامبر ص
خلفای راشدین صحابۀ گرامی پیامبر ص حسن و حسین رضی الله عنهما را بی نهایت دوست می داشتند و همواره آنان را مورد بزرگداشت و احترام قرار می دادند.
حضرت ابوبکر رض در مورد احترام به اهل بیت پیامبر ص سفارش می نمودند که مراعات آنها را بکنند.عقبة بن حارث می گوید: روزی ابوبکر را دیدم که حضرت حسن را بلند کرده و می گوید فدایت باد پدرم به پیامبر شبیه هستی نه علی، در حالیکه حضرت علی رض می خندید، که بیانگر اظهار دوستی و علاقه ابوبکر با فرزندان علی رض است.
علامه ابن کثیر دمشقی دربارۀ احترام حضرت ابوبکر رض به حضرت حسین رض می گوید: کان الصدیق، یکرمه و یعظمه.
عمر فاروق نیز نسبت به فرزندان علی رض به آنها محبت داشت و آنها را از شرکت کنندگان بدر به شمار آورد و آنان را از مزایا و حقوق بالای اصحاب بدر بهره مند ساخت و برای هر یک ماهیانه پنج هزار درهم مقرر فرمود.
حضرت باقر رض روایت می کند: چون دختر یزدگرد را برای عمر رض آوردند، دوشیزه های مدینه به تماشای او آمدند و او را به مسجد آوردند و عمر رض به توصیۀ علی رض او را آزاد گذاشت که هر که را می خواهد انتخاب کند و حسین بن علی را انتخاب نمود. چنانچه خواهر دیگرش به ازدواج پسر ابوبکر درآورد. این ماجرا حکایت از بزرگداشت عمر به اهل بیت پیامبر دارد.
ویژگی های اخلاقی
سیره نویسان عقیده دارند که حضرت حسین رض شبیه ترین مردم به پیامبر اسلام از جهت قامت و اندام بود و در عین حال از سجایای اخلاقی بسیار بالایی برخوردار بود که او را به پیامبر مشابه تر می ساخت.ایشان همواره در آموزش و ایجاد بینش عمیق دین سعی می کرد.
دگرگونی در زندگی حضرت حسین رض
دگرگونی در زندگی حضرت حسین رض زمانی آغاز شد که حضرت معاویه رض بر حسب حسن نیت فرزند خود یزید را به جانشینی بعد از خود انتخاب نمود و بیعت مردم شام، عراق، کوفه، بصره را گرفت اما در حجاز حضرت حسین رض، عبدالله بن زبیر، عبدالله بن عمر، عبدالله بن عباس و عبدالرحمن بن ابی بکر بیعت با با یزید را نپذیرفتند.
عبدالله بن زبیر رض در اعتراض به حضرت معاویه رض سه روش را پیشنهاد دادند:
1- همانند پیامبر که انتخاب را به مردم واگذار نمودند.
2- همانند ابوبکر که کسی را انتخاب کرد که نسبت خویشاوندی با او نداشت.
3- همانند عمر که انتخاب را به شورای شش نفره واگذار نمود که فرزندش جزء آنان نبود.
تحلیل متفکران اسلامی از قیام و نهضت حضرت حسین رض
1- به خاطر دعوت مردم کوفه که در روایتی هیجده هزار نامه فرستادند.
2- برای حریت و آزادی مسلمان ها و باز گشت به روش قرآنی و قطع استبداد
3- امر به معروف و نهی از منکر و قیام علیه ظلم و جور حاکم زمان.
4- برخی هم تحلیل جالب تری دارند و می گوین حضرت حسین رض کاملا به به شهادت و این که حکومت اسلامی برای او فراهم نمی شود علم داشت و تنها راه را شهادت دانست که ستمکاری حاکم زمان را بر ملا سازد.
شهدای کربلا 72 تن بودند که جعفر، حسین، عباس، محمد، ابوبکر، عمر، عثمان از فرزندان حضرت علی رض بودند. عبدالله فرزند خود حسین رض، عبدالله، قاسم فرزندان حضرت حسن رض، عون و محمد فرزندان عبدالله بن جعفر، جعفر، عبدالرحمن و مسلم فرزندان عقیل نیز حضور داشتند.
عقیدۀ اهل سنت
در کتاب های عقاید و تاریخ اهل سنت از آمران وقاتلان و مباشران به صراحت اعلام انزجار و تبری شده ولی در مورد لعن یزید نظرات مختلفی داده شده است.
امام محمد غزالی می فرماید: در لعن اشخاص معین خطر است.
امام احمد سرهندی: یزید بی دولت از زمرۀ فسقه است و توقف در لعنت او بنابر اصل مقرر اهل سنت است که شخص معین را اگر چه کافر باشد، تجویز لعنت نکرده اند مگر آنکه به یقین معلوم کند ختم او بر کفر بوده است.
اما برخی دیگر از محققان اهل سنت به صراحت یزید را مورد لعن قرار داده اند و اعمال ناشایست و سیاست او را مورد انتقاد قرار داده اند.
عبدالحق دهلوی: وی مبغوض ترین مردم است نزد ما و کارهایی که این بد بخت بی سعادت در این امت کرده هیچکس نکرده است. قتل حضرت حسین رض، اهانت به اهل بیت، لشکر کشی و تخریب مدینه و قتل اهل آنجا، انهدام مکه معظمه و قتل عبدالله بن زبیر.
شاید بهترین سخن را علامه احمد بن عبدالحلیم مشهور به ابن تیمیه گفته است: «واما من قتل الحسین او أعان علی قتله أو رضی بذلک فعلیه لعنة الله و الملائکة و الناس أجمعین».
« هر کس حسین را به شهادت رسانده یا در قتل او کمک کرده یا به آن راضی بوده لعنت خداو فرشتگان و همه مردم بر او باد».
عزاداری از دیدگاه اهل سنت
عزاداری به صورت مرسوم در منابع اهل سنت نیامده است بلکه قرآن در آیات متعدد مسلمانان را در برابر مصایب و مشکلات دعوت به صبر و شکیبایی داده و صابران را بشارت بهشت می دهد.
به امید آنکه خداوند عالم ما را از پیروان راستین مکتب حضرت حسین رض قرار دهد.عبدالحمید رحیمی، کارشناس الهیات و معارف اسلامی
نظر یکی ازشما(بشیراحمد)