از قرار معلوم شاعر به حقّ بزرگ و بزرگوار، زنده نام ایرج میرزای ملقّب به «جلال‌الممالک، فخرالشّعراء» خاطره های زیادی از دیار خواف و ستمی که از ناحیه مالکان و حاکمان بر این دیار می رفته داشته و سوزی از این سرزمین در دل داشته است.

قبلا نمونه هایی از ذکر سده و سلامی خواف در شعر این شاعر بزرگ یاد آوری گردیده اکنون شعری که به صورت نامه منظوم خطاب به آقای مصباح نامی با نیش و نوش و طنز مخصوص خود از مژن آباد و خواف یاد نموده آورده می شود. با تشکر از مژن آباد دیار قدیمی

مکتوب منظوم

و عــلــیــک الــســلــام مــیــر آخـــورصـاحــب اسـب و اسـتــر و اشـتــر
یـــاد مـــن کـــردی آفـــریــنـــت بـــادهــمــه اوقــات شــیـوه ایـنــت بــاد
نــــامــــه نــــامــــی تـــــو را دیــــدممــهــربـــانــیــت را پـــســـنــدیــدم
خـــوب کــردی کــه یــاد مــن کــردیواقــعـــا مــردی و عــجـــب مــردی
خــوب کــردی کــه زیـر چــرخ کــبــودگــر مــحــبــت نــبــود هـیـچ نـبــود
مــن نــدانــم کــه دیــو یــا مــلــکــیصــورة ســبــزه یـی و بــا نـمـکــی
آن کـه شـیـریـن بـود چـو قـنـد تـویـیاولـیـن شـخـص بــیـرجــنـد تــویـی
خــواف رفــتــی و بــاز بــرگــشــتــیگــرد رفــتـــی دراز بـــرگــشــتـــی
مـــــژن آبــــــاد را فـــــنـــــا کـــــردیلــیــره و اســکــنــاس جـــا کــردی
ســـر درخـــتـــی و مــیــوه را بـــردیهــمــه کـــاه و بـــیــده را خـــوردی
خــوب کــردی کـه نـوش جــانـت بــادگـوشـتـت بــاد و اسـتـخـوانـت بــاد
هسـتـم اخـلاص کیش صاحـب جـمعکه بـه جـمع شـما بـود چـون شمع
شـمع گفتـن بـر او کمی لوس اسـتکو شکم گنده همچو فانوس است
گـــر بـــود چـــاق یـــا بـــود بـــاریـــکبــنـده آن کـسـم کـه بــاشـد نـیـک
صـاحــب جــمـع آدم خــوبــی اســتآدم پـاک قـلـب و مـحـبـوبـی اسـت
بـــعـــد اســـفــنــدیــار رویــیــن تـــنهسـت چـشـم همه بـه او روشـن
خــان از آن خــوب هـای دوران اسـتخـوبـی از چـهره اش نمـایان اسـت
هـی بــتــابــد ســبــیـل و ســازد پــزدر کــنــد پــیــش ایـن و آن قــنــپــز
مـی نـویسـی بـه مـشـهد آمـده بـودمخـلص او را ندید و رفت چـه سـود
مــثــل مــصــبــاح خــالــی از عــلــتکــــز بــــرای وکــــالــــت مـــلــــت
آمــد از بـــیــرجـــنــد و بـــر ری رفــتمـن نـدیـدم کـی آمـد و کـی رفــت
تـــا قــیــامــت ســـیــاه بـــاشــد رومکــز پــذیــرایـیـش شــدم مــحــروم
وه چـه خـوب اسـت اعـتـصـام الملکخـاصـه چـون افکند نشـاطش کلک
خـاصـه چـون بـطر را بـه سـر بـکشـدزن آفـــاق را بـــه خـــر بـــکـــشـــد
الـــغـــرض هـــمـــچـــو آن گـــل زردهدر دل بـــنــده ســخــت جــا کــرده
گـر چـه هسـتـم از او کـمـی دل گـیرعـرض اخـلـاص کـن ز مـن بـه امـیر
حـــضـــرت حـــاج شـــیــخ هـــادی رابــنـدگـی عـرضـه کـن ز جــانـب مـا
خـواهم از مـن گـل و سـمـن پـاشـیبـــر رئیـــس مـــعـــارف کـــاشـــی
گـر چــه بــا جــنـس شــاه زاده بــدمبـــنــده شـــاه زاده مــعـــتـــضـــدم
مــخــلــصــم بــر رئیــس نــظــمــیــهعــاشــقــم بــر پــلـیـس نـظــمـیـه
نه پـلیس که کـله اش چـو کـدوسـتآن پـلیسی که مثـل بـرگ هلوست
آن پلیس که «اردنانس » شب استنه کـه در روز حـامـل حـطـب اسـت
هــمــچــنــیــن بـــر تـــمــام آقــایــانعـرض اخــلـاص بــنـده را بــرســان
این که طبـعم روان شـدسـت چـو آبعـــلــتـــش را بـــگــویــم و در یــاب
خـــورده ام از بــــرای دفـــع مـــلـــالنــمـــک مــیــوه یــازده مـــثـــقـــال
چـون گـرفـتــه اسـت تــب گـریـبــانـملــاجـــرم مــســـتـــعــد هــذیــانــم
یــک دعــا مــی کــنــم ز روی صــفــاهــمــه آمــیــن کــنــیــد ای رفــقــا
تــا بــدریـاســت رفــت و آمـد فــلــک. . . ر بـر . . . ون اعـتـصـام الـملـک