آپلود عکسحوزه نوروز، مانند دین اسلام، عرفان اسلامی، زبان و ادبیات فارسی، یا جاده ابریشم، فراتر از یک کشور، تبار و منطقه است.

رمز پایندگی نوروز، طبیعی بودن و جوهر سازندگی آن است. کامیابی نوروزیان وابسته به توانایی آنها بر غلبه بر مرزهای خود ساخته، مصنوعی و وارداتی چون ملیت، تبار و جنسیت دارد.

مانند قالین‌های دست باف حوزه نوروز و یا معماری آن، پذیرش تنوع و کثرت گرایی مبتنی بر ارزشهای جهان شمول، باید فلسفه و جودی حوزه نوروز شود.

در کنار صفحات تلخ تاریخی حوزه نوروز از قتل و غارت‌ها و تحمل ناپذیری‌ها، این حوزه، خالق و وارث صفحات طلایی از خلاقیت، پذیرش و همزیستی مسالمت آمیز، ترکیب و تلفیق سازی فرهنگ ها و نظام های سیاسی و معرفتی نیز می باشد.

زبان فارسی و حوزه نوروز

شکر شکن بودن زبان فارسی تنها به خاطر نثر زیبا و جادویی آن نیست. بلکه ارزش‌های جهان شمولی است که این نثر و ادبیات نگران و پشتیبان آن بوده است. ارزشهایی چون عیاری، عشق، عدالت، استبداد ستیزی، انسان دوستی، رافت و بخشندگی. حوزه نوروز باید بر پایه و بستر چنین ارزشهایی جان گیرد و حرکت نماید.

سه کشور ایران، افغانستان و تاجیکستان برای ایجاد حوزه نوروز نقش و مسئولیت ویژه ای دارند. هر سه کشور با مشکلات و چالش های مشابه و مشترک اما با درجات متفاوت روبرو هستند.

با وجود هم فرهنگ، همزبان و همدرد بودن، این سه کشور هنوز با خود و بین خود همدل نشده اند. هنوز عده ای در سرزمین مولانا و سنایی غزنوی و استاد خلیلی، از بیگانه بودن واژه های فارسی می نالند و یا در جوار آرامگاه فردوسی، سعدی و حافظ، نوادگان رابعه بلخی و پیر هرات را اتباع بیگانه و افاغنه می شناسند و یا فرزندان رودکی هنوز با الفبای تزارهای پارسی ستیز، مکاتبه می کنند.

بازتاب و نمونه عینی این چالش های بیشتر خود ساخته را، در ناکامی این سه کشور در ایجاد تلویزیون مشترک می توان یافت.

این در حالی‌است که اتحادیه کشورهای ترک تبار آهسته و آرام بستر احیای عثمانی نوین را ایجاد نموده است.

اتحادیه اروپا از بستر چند قرن قتل، کشتار و جنگ‌های جهانی اروپاییان به میان آمد و جرقه ایجاد آن، توسط چند کشور اروپایی برای تنظیم تولید و تجارت بازار فولاد و آهن زده شد.

آیا بزرگداشت از یک سنت و آیین باستانی و فرهنگی چون نوروز، می تواند بهانه و بستری شود برای ایجاد حوزه نوروز؟ حوزه ای که نهاد ها و مکانیسم های عملی آن، بازتابی از ارزشهای نوروز چون تنوع پذیری، سازندگی، تحرک و تعامل و همکاری است.

محمدعیسی رحیمی
با استفاده از مقاله داوود مرادیان
رئیس انستیتوی مطالعات استراتژیک افغانستان