گزارش سفر مهم مولانا مطهري به كشور تركيه براي شركت در نخستين «كنفراس اسلامي براي بشريت»
در اين هفه مولانا حبيب الرحمان مطهري سرپرست حوزه علميه احناف شهرستان
خواف و مولانا شهيدي مدرس برجسته حوزه علميه سفر 5 روزه و مهمي به استانبول
شهر مهم و اروپايي كشور تركيه براي شركت در نخستين « كنفرانس اسلامي براي
بشريت » داشتند.
گزارش گزيدهي مصاحبهاي كه اين جانب ( رحيمي ) با مولانا مطهري در باره اين سفر از زبان خود مولانا مطهري داشتم به قرار ذيل است .
مولانا مطهري فرمودند : با تلاش « جمعيت علماي هند » كنفرانسي با عنوان
« كنفراس اسلامي براي بشريت »
شروع به كار نموده و جايزه جهاني تحت عنوان
« جايزه جهاني ـ اسلامي مولانا قاسم نانوتوي »
نيز در نظر گرفته شده كه به ياد مولانا قاسم نانوتوي بنيان گزار دانشگاه دارالعلوم ديوبند به يكي از شخصيتهاي برجسته جهان اسلام داده شود.
اين جايزه به كساني داده مي شود كه براي ادامه راه و افكار مولانا نانوتوي تلاش بشتري داشته باشد .
مولانا نانوتوي بنيانگذار « دانشگاه دارالعلوم ديوبند » و احياگر انديشه ديوبندي و اسلام ميانهرو در شبه قاره هند است.
برگزار كنندگان اين كنفرانس ، نخستين جائزه را براي
« مولانا شيخ محمود آفندي »
نقشبندي مجددي خالدي در نظر گرفته و اعطا نمودند.
اين جايزه به كسي داده مي شود كه شبيه مولانا نانوتوي باشد.
مولانا نانوتوي باني دانشگاه جهاني دارالعلوم ديوبند است و در زمينه تزكيه و عرفان جايگاه خاصي دارد و شاگردان بسياري دارد كه تلاش مي كنند سنتهاي پيامبر را رعايت نمايند.
مدت و زمان و محتواي كنفرانس
زمان كنفرانش 5 روز بود كه 3 روز اول با برنامههاي عمومي برگزار گرديد.
در اين 3 روز از مسجد حضرت ابو ايوب انصاري و مسجد سلطان احمد و موزه استانبول و آثار باقيمانده از پيامبر اكرم و از مسجد اياصوفيا استانبول بازديد به عمل آمد.
در دو روز اصلي برنامه محفل اعطاي جايزه برگزار گرديد.
در محفل دو روزه اعطاي جايزه مطالبي مانند :
1- زندگينامه مولانا قاسم نانوتوي توسط شيخ خالد سيف الله رحماني ( رياست جائزه )
شيخ محمود آفندي دريافت كننده نخستين جايزه مولانا قاسم نانوتوي
2- زندگي نامه شيخ محمود آفندي توسط شيخ احمد چلپي
3- مطلبي با عنوان « علماي ديوبند در خدمت اسلام » توسط شيخ ارشد مدني ( رئيس جبهه علماي هند ) ايراد گرديد.
و سرنجام جايزه مورد نظر توسط شيخ ئسالم قاسمي فرزند قاري طيب از علماي بزرگ هندوستان به شيخ آفندي تقديم شد.
در كنفرانس سخنرانيهايي در خصوص وحدت فقهي ، وحدت در عصر حاضر ، نهادينه كردن عرفان و تصوف و مطالب متنوع ديگري توسط علماي برجسته مانند شيخ يوسف قرضاوي انجام شد.
مهمانان ايراني
در اين كنفرانس مهماناني از 43 كشور شركت داشتند و از ايران ما 5 نفربوديم . من (مولانا مطهري ) مولانا شهيدي مدرس حوزه علميه احناف خواف ، مولانا گرگيج امام جمعه اهل سنت آزاد شهر، مولانا عبد الرحمان محبي مدرس حوزه علميه مكي در زاهدان و مولانا عبد الاحد از مدرسه انزاي سرباز شركت داشتند.
مولانا مطهري در خاتمه گفتند:اين همايش علمي و عرفاني بود و ما از سفر خود بسيار راضي هستيم . ما علاوه بر استفادههاي لازم اساتذه خود را نيز از پاكستان ملاقات كرديم.
در اين كنفرانس مولانا رفيع سرپرست دارالعلوم كراچي ، دكتر عبد الرزاق رئيس جامعه بنوريتاون و مولانا انور بدخشاني شركت داشتند. (پايان خلاصه سخنان مولانا مطهري مورخه 6/ 7/ 89 )
دانشگاه دارالعلوم ديوبند
دارالعلوم ديوبند
منبع : فرهنگ معين
يكي از بزرگترين مؤسسات فرهنگي اسلامي كه در شهر ديوبند (هند) در سال 1866 ميلادي تأسيس شده ، مؤسس آن مولانا محمد قاسم نانوتوي معروف به شيخ الهند است.
در اين مؤسسه علوم اسلامي مانند: حديث ، تفسير ، فقه اسلامي ، روش قضائي اسلام ، اصول فقه ، كلام ، فلسفه و ادبيات و نيز علوم مانند : نجوم ، طب ، رياضيات و تاريخ تدريس مي شود.
(فرهنگ معين ج5/ ص496)
مولانا قاسم نانوتوي
منبع : كتاب دائره المعارف ادب فارسي در شبه قاره صفحه 2263
مولانا قاسم نانوتوي فرزند اسد علي فرزند غلام شاه فرزند محمد بخش صديقي، متولد 1248 وفات چهارم جمادي الاولي 1297ق، دانشمند ديني و نويسنده فارسي نويس شبه قاره هند.
در نانوته از توابع سهانپور در ايالت كنوني اوتارپرادش هند به دنيا آمد.
به دهلي سفر كرد و در فراگيري حديث از محضر شاه عبد الغني محدث دهلوي بهره برد. در تصوف هم به شيخ امداد الله عمري تهانوي در سلسله چشتيه صابريه دست ارادت داد.
در دهلي، پس از انجام رسانيدن تحصيلاتش، مدتي در « مدرسه انگريزي» دهلي به كار مي پرداخت و سپس نزد شيخ احمد علي بن لطف الله سهانپوري در مطبع احمديه به تصحيح كتاب كار مي كرد (سال 1269ق) و از آن ميان بخشي از صحيح بخاري را تصحيح و حاشيه نويسي كرد.
در شورش و انقلاب گسترده مردم هند بر ضد انگليسيان ( 1273ق/1857م) شركت داشت و از اين رو، پس از شكست نهضت، انگليسيها در پي بازداشت او و دوست نزديكش رشيد احمد گنگوهي برآمدند. در نتيجه آن دو مخفي شدند. اما رشيد احمد گرفتتار گرديد و چهار ماه در زندان به سر برد . محمد قاسم مدتي پنهان بود و سپس رفته رفته در انظار ظاهر گرديد.
در او قات فراغت صحيح مسلم و مثنوي معنوي مولوي درس مي داد.
در ( 1283ق/ 1867م) مولوي محمد قاسم با ياري عابد حسين ديوبندي، رشيد احمد گنگوهي و علماي ديگر مدرسه پرآوازه ديوبند معروف به دارالعلوم ديوبند را در ناحيه سهارنپور بنياد نهاد و پس از بناي ساختمان مدرسه (در سال 1292ق/ 1876م) سرپرستي و سر مدرسي آن را بر عهده گرفت و در رشد و ترقي مدرسه بسيار كوشيد.
مولانا محمد قاسم و ديگر بنيان گذاران مدرسه، حنفياني سخت گير و دقيق بودند و در مبادي تعليم و جزم انديشي از عقايد و مذاهب كلامي اشعري و ماتريدي پيروي مي كردند.
اين متكلمان در شورش 1275ق/1857م) سهم داشتند و اضمحلال سريع قشر برگزيده مسلمان را در شمال هند به چشم ديده بودند.
مدرسه آنها تجديد حيات علوم كلامي در هند مسلمان را وجهه همت خود قرار داد. در برنامه دروس آن به فقه، تفسير و حديث اهميت زيادي داده مي شد، ليكن اين برنامه مواد ديگر، مانند فلسفه قرون وسطي ، علوم جدل، هندسه و نجوم قديم، منطق، تاريخ اسلام صرف و نحو عربي و فارسي، عروض و ادبيات را نيز در بر مي گرفت.
وي سه بار در( 1277 و 1285 و 1293ق) حج گزارد.
يكي از جدي ترين فعاليت هاي مولانا محمد قاسم ، شركت در مباحثات و مناظرات ديني با علماي ديگر اديان و رد احتجاجات مخالفان اسلام ( البته اسلام اهل سنت) بود.
وي سرانجام به بيماري حصبه درگذشت و پيكرش را در دارالعلوم ديوبند به خاك سپردند.
مولانا محمود حسن ديوبندي، مولوي فخر الحسن گنگوهي و مولوي احمد حسن امروهي از مشهور ترين شاگردان او هستند.
محمد قاسم نانوتوي از برجسته ترين علماي روزگار خود به شمار مي آيد. وي را مي توان از پيروان شاه ولي الله دهلوي شمرد.
وي در زمره علمايي بود كه با كساني چون سر سيد احمد خان كه مي كوشيدند با تعبيراتي تازه از انديشه هاي ديني، به اصلاح جامعه اسلامي بپردازند، سخت مخالف بود و در حفظ چارچوب سنتي مكتب اسلام، با كمترين دگرگوني ، سخت مي كوشيدند.
مدرسه ديوبند، كه وي سرپرستي و سر مدرسي آن را بر عهده داشت ، از زمان او تا به امروز يكي از بزرگترين و پرآوازه ترين پايگاه هاي اسلام سنتي در شبه قاره هند به شمار مي آيد و بسياري از علماي برجسته شبه قاره در آنجا درس خوانده اند. بسياري از اين علما از يك سو سخت ضد نيرو هاي استعماري ، به ويژه انگلسييان بوده اند و از سوي ديگر گرايش هاي تند ضد شيعي و ضد مكاتب نوين و اصلاح جويانه اسلامي داشته اند.
از آثارش :
1- حاشيه صحيح بخاري با همكاري مولانا احمد علي محدث سهارنپوري
2- فيوض قاسميه به فارسي شامل پانزده مكتوب در مباحث عقايد شيعه و سني، متعلقات حكم جمعه، تصور شيخ، تحقيق بدعت و سنت، علم غيب و جز آنها.
3- تقرير دلپذير در شرح اصول دين اسلام.
4- آب حيات در شرح احوال پيامبر.
5- تصفية العقايد در رد ديدگاه هاي سر سيداحمد خان.
6- حجه الاسلام در پاسخ به اعتراضات علماي مسيحي بر اصول عقايد اسلام.
7- جمال قاسمي كه مجموعه مكتوبات اوست.
8- توثيق الكلام.
9- هداية الشيعه در باره عقايد شيعيان.
10- لطابف قاسمي
11- قاسم العلوم.
نظر یکی ازشما(بشیراحمد)