از محمد عیسی رحیمی

مدرس حوزه علمیه خلیل آباد خواف

نام کشور : بریتانیا ـــ جمعیت : ۶۰٬۷۷۶٬۲۳۸ ــــ جمعیت مسلمانان: ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ ــــ درصد مسلمانان : ۴٪


پیشینه
اسلام دینی است که ماهیتی جهانی دارد. این دین از خاورمیانه تا شمال آفریقا، از اروپا تا قلب آفریقای سیاه، از روسیه تا مناطق جنوب شرق آسیا را در برگرفته است.
حضور اسلام برای مناطق بسیاری از جهان یک تحول بزرگ و آغاز مقطعی جدید در تاریخ است، بریتانیا هشتمین جزیره بزرگ جهان است. بریتانیا شامل انگلستان، اسکاتلند و ولز است که در سال ۱۵۴۳ میلادی به طور قانونی متحد شدند.


اولین تماس انگلستان با جهان اسلام
انگلستان در ارتباط با دنیای اسلام تاریخ طولانی دارد. در قرون وسطی، عصر گسترش امپراطوریهای اسلامی و جنگهای صلیبی اروپا این ارتباطها بیشتر بوده است. این تعامل به تبع گسترش مستعمرات انگلستان در سرزمینهایی بود که دارای جمیعت قابل توجهی مسلمان و حاکمان مسلمان بودند .
عده ای بر این باورهستند که اسلام از ادیان تازه وارد بریتانیا محسوب می شود اما پادشاهی متحد انگلستان قرنهاست که با جهان اسلام در تماس بوده است. پادشاه مرسیا (کشوری در جنوب و مرکز انگلستان در دوران باستان) در قرن هشتم با الهام از جهان اسلام اقدام به ضرب سکه کرد. برخی بر این باور هستند که این سکه ها هدیه ای از سوی حاکم وقت مسلمانان "منصور" بوده یا برای تسهیل تجارت با امپراطوری در حال رشد مسلمانان ضرب شده است.


اولین مسلمانان پادشاهی متحد انگلستان
1- اولین انگلیسی که در قرن شانزدهم اسلام آورد "جان نلسون" نام داشت.
2- کاپیتان جان وارد نیز در میان دریانوردان انگلیسی بود که به دین اسلام مشرف شد. بعدها برخی از توحیدگرایان نیز به دین اسلام علاقمند شده و هنری استابز در قرن هفدهم مطالبی درباره اسلام نوشته که مخاطب تصور می کند استابز اسلام آورده است. کتاب وی تحت عنوان " توصیفی از ظهور و پیشرفت دین محمد و دفاع از وی و اسلام از اتهامات مسیحیان" اولین اثر آن زمان به زبان انگلیسی محسوب می شود که در زمینه الهیات اسلامی نوشته شده است .
3- ریچارد برتون دانشمند قرن نوزدهمی نیز از افرادی بود که به اسلام روی آورد و برای زیارت به مکه سفر کرد. طی این زمان اولین مساجد در بنادر بریتانیا ساخته شدند و اولین مسجد این کشور اروپای غربی در سال ۱۸۶۰ در شهر کاردیف ساخته شد. از دهه ۱۹۵۰ به بعد نیز مهاجران بسیاری از مستعمره های سابق بریتانیا به این کشور سفر کردند.


موج مهاجرت مسلمانان به انگلستان
براساس آمار سال ۲۰۰۱، ۱۵۹۱۰۰۰ مسلمان در انگلستان و ولز زندگی می کنند که این تعداد 7/2 درصد جمعیت را تشکیل داده اند. این در شرایطی است که بسیاری از انجمنهای اسلامی انگلستان جمعیت مسلمانان را تا ۳ میلیون نیز تخمین زده اند.
اولین جامعه مسلمانانی که در کشور متحده پادشاهی انگلستان ساکن شدند دریانوردان یمنی بودند که کمی پس از سال ۱۹۰۰ به انگلستان وارد شدند.
کشمیریها از شهر میرپور اولین جامعه مسلمان آسیایی بودند که به طور ثابت در انگلستان اقامت گزیدند. اولین گروه آنها در اواخر دهه ۱۹۳۰ به بیرمنگام و برادفورد وارد شدند.
برخی از مسلمانان هندی نیز مستقیم از هندوستان به انگلستان مهاجرت کردند که اکنون اغلب در شهر لستر، لانکاشایر اقامت دارند.
مسلمانان بنگالی مدت زمان کوتاهی پیش از استقلال بنگلادش به انگلستان سفر کردند. جوامع قدرتمند آنها در شرق لندن و دهکده های مرکزی ساکن شدند.
مسلمانان عرب تبار از خاورمیانه و مغرب در شهرهای داخلی این کشور زندگی می کنند و تجارت خود را نیز در آنجا گسترش داده اند. مسلمانان ترک تبار از جزیره قبرس در شمال شرقی لندن زندگی می کنند که در این منطقه مهاجرین کرد نیز ساکن هستند. جوامع مسلمان سومالی ، بوسنی، آلبانیایی و کوزوو تبار نیز در انگلستان ساکن هستند.

 تعداد انگليس تبارهای مسلمان 

 تعداد انگليس تبارهايي که در طي دهه گذشته ميلادي به دين اسلام گرويده‌اند در مقايسه با دهه قبل از آن دو برابر شده است.
جمعيت مسلمانان انگليسي تباربالغ بر يكصد هزار نفر است كه تنها در سال گذشته ميلادي 5 هزار و 200 انگليسي دين اسلام را انتخاب كرده و مسلمان شده‌اند كه ميانگين سني افرادي كه مسلمان شده‌اند، 27 سال و نيم و دو سوم آنان از ميان زنان هستند.
زنان انگليسي كه دين اسلام را انتخاب كرده اند، بلافاصله بعد از مسلمان شدن محجبه شده اند. در ميان زنان انگليسي تازه مسلمان شده، نام خواهر زن توني بلر نخست وزير اسبق انگليس نيز به چشم مي خورد.


اسلام در زندگی مسلمانان بریتانیا
دولت بریتانیا اسلام را به عنوان یک دین به رسمیت نمی شناسد و تنها دین به رسمیت شناخته شده، مسیحیت پروتستانی انجیلی است. اما دموکراسی بریتانیایی برای پیروان سایر ادیان، آزادی فعالیتهای عبادی را ضمانت کرده است و از این روی برای اسلام احترام رسمی قائل است، به طوری که پرنس چارلز در بیشتر مناسبتها، پیرامون مفاهیم اسلامی و تعالیم آن و نیز در مورد سایر ادیان، سخنرانی کرده است. وی همچنین ریاست افتخاری مؤسسه اسلامی آکسفورد را برعهده دارد. طی سالیان اخیر، احزاب سیاسی بریتانیا، بویژه حزب حاکم کارگر، طی برگزاری انتخابات، مسلمانان را به عنوان اقلیت خطاب می کردند و به آنها وعده هایی دادند.
مساجد اسلامی در بیشتر شهرهای بریتانیا پراکنده شده اند و برخی کانالهای تلویزیونی، برنامه هایی در مورد دین اسلام پخش می کنند.

«موهیبور رحمان » رئیس فدراسیون جوامع اسلامی بریتانیا می گوید: اسلام تمدنی جدید و پرشور را به اروپا ارمغان آورد امروزه مسلمانان در محیطهای پر مخاطره تری قرار دارند و این در حالی است که رشد جمعیت مسلمانان در بریتانیا رو به فزونی یافته است و میزان زاد و ولد آموزش و تحصیل آن ها از سطح بالاتری برخوردار شده است و مسلمانان تلاش بیش تری برای شناخت هویت خویش به عنوان یک مسلمان بریتانیایی به خرج داده و آینده زندگی خویش را در این جزایر می یابند . «رحمان » می گوید: پیشرفت و توسعه به تغییرات انجام شده در نگرش ها و رویکردها وابسته است .

مساجد
مساجد اسلامی در بیشتر شهرهای بریتانیا پراکنده شده‌اند. اولین مسجد در انگلستان در سال ۱۸۶۰ در منطقه کاردیف ساخته شد.

مسجد پارک رجنت (Ragentp) به عنوان مادر مساجد بالغ بر شش میلیون پوند قیمت دارد. این مسجد که در مرکز لندن واقع است در سال 1944 توسط پادشاه بریتانیا «جرج چهارم » گشایش یافت زمین این مسجد مساحتی معادل 3/2 آکر (1) (نزدیک یک هکتار) دارد که از سوی مقامات دولت بریتانیا به جامعه ی مسلمانان هدیه شد تا مسلمانان قادر به احداث مساجد و مراکز فرهنگی اسلامی بوده و به امور مذهبی مربوط به خود اقدام نمایند

جديدترين آمار رسمي منتشر شده در انگليس و ولز نشان مي‌دهد، تعداد مساجد و مراكز اسلامي اين دو منطقه از بريتانيا در پنج سال گذشته ‪ ۲۰‬درصد رشد داشته است.

بر اساس اين آمار كه در سازمان ثبت شركتها و موسسات منتشر شد ، تعداد اماكن ثبت شده تحت عنوان مساجد اسلامي در انگليس و ولز از ‪ ۶۲۱‬مورد در سال ‪ ۲۰۰۱‬به ‪ ۷۵۴‬مورد در سال ‪ ۲۰۰۶‬افزايش يافته است.

 تعداد كل مساجد و مراكز اسلامي در بريتانيا نيز حدود دو هزار باب برآورد شده است. 
 2000 نفر امام جماعت در انگلستان فعالیت می کنند که از این تعداد 300 نفر آنها در انگلستان بزرگ شده اند.

مساجد انگلستان از این پس ترجمه دعاهایی که به زبان عربی قرائت می شود را ارائه خواهند کرد تا 50 درصد جوانان زیر 24 سال که زبان عربی نمی دانند با معانی آن آشنا شوند.

جمعیت
جمعیت مسلمانان انگلیسی را بیشتر مهاجرانی که در دهه‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰ میلادی به انگلستان آمده‌اند، تشکیل می‌دهند. آمار دقیق از جمعیت مسلمانان در بریتانیا وجود ندارد، ولی با توجه به ارقام و آمار موجود، حداقل جمعیت مسلمانان آن 2 میلیون و حداکثر آن 3 میلیون نفر می‌باشد که اکثریت آنها را اهل تسنن و گروه اندکی از آنها را اسماعیلیه و صوفیه تشکیل می‌دهند.


همبستگي و فعاليت حزبي
شايد اولين تلاش جدى براى جمع آورى آراى مسلمانان، در سال 1997 بود; به طورى كه تلاش چهره‏هاى سرشناس جاليه مسلمان از تمامى گرايشات و وابستگيها به ثمر نشست و در 23 نوامبر 97، تشكيل پارلمان اسلامى بريتانيا اعلام شد كه اكنون، حدود 250 سازمان اسلامى در آن عضويت دارند. شورا اولين جلسه مجمع عمومى را در اول مارس 1998 تشكيل داد و اعضاى شورا و موفق به كسب شناسايى غير رسمى از سوى حكومت و بيشتر هياتهاى رسمى و حزبى در كشور گرديدند. حكومت‏ با سازمانهاى اسلامى و مؤسسات خارجى، در چارچوب پارلمان اسلامى بريتانيا، تماسهايى داشته است. طى دو سال اخير، مسلمانان در صحنه سياسى بريتانيا، به موفقيتهايى زيادى دست‏يافته‏اند. فعاليت آنها پيشتر به شوراهاى شهردارى و محلى محدود مى‏شد، اما اكنون به پارلمان راه يافته‏اند و عده‏اى از آنها، به عضويت مجلس عوام و اعيان (لردها) درآمده‏اند. تعداد مسلمانان عضو شوراى شهرداريها را در سراسر بريتانيا حدود 50 نفر برآورد مى‏كنند.
اولين نماينده مسلمان در انتخابات سراسرى مجلس عوام در ماه مه 1997، پيروز گرديد و ميليونر بريتانيايى آسيايى الاصل، "محمد سرور"، از طرف حزب كارگر در منطقه گلاسكو جونان اسكاتلند وارد مجلس شد.
سرور كه ثروتش به دهها ميليون پوند مى‏رسيد، بيست‏سال پيش به بريتانيا مهاجرت كرده است.
در حال حاضر، تعداد لردهاى (نمایندگان مجلس) مسلمان به 4 نفر مى‏رسد. 3 نفر از آنان، با توجه به عضويت دائمى در حزب كارگر وارد مجلس اعيان شده‏اند. لرد چهارم يك بريتانيايى است كه كرسى را از پدر لردش به ارث برده است و به اسلام گرويده است.

جدیدترین خبر انگلیس مسلمان شدن ریچارد و تعویض نامش به صلاح الدین
خبر داغ و جدید بریتانیا متعلق به ۱۶ فروردین ۹۰ است و متعلق به مسلمان شدن ریچارد و انتخاب نام جدید صلاح الدین برای خودش می باشد. این خبر در بی بی سی عربی هم منعکس و چنانچه بی بی سی می گوید خانواده ریچارد را درهم کوفته و معلوم می شود که جامعه بریتانیا را نیز به لرزه درآورده است.

ریچارد نام خود را از ریچارد شیردل پادشاه فرانسه و فرمانده ی اروپا در جنگهای صلیبی در مقابل صلاح الدین ایوبی گرفته است. ریچارد در این جنگ ها از صلاح الدین ایوبی شکست خورد و در عین حال عضمت سلطان صلاح الدین ایوبی را ستود.

تهیه کننده : محمد عیسی رحیمی
از منابع گوناگون و سایتهای مختلف