محمد عیسی رحیمی
شهرستان خواف

جایزه نوبل ادبیات یکی از پنج جایزه نوبل است و هرسال به نویسنده‌ای داده می‌شود که به گفته آلفرد نوبل «برجسته‌ترین اثر با گرایش آرمانخواهانه» را نوشته باشد.

آکادمی سوئد برنده را تعیین می‌کند و در اوایل اکتبر هرسال آن را اعلام می‌دارد.

این جانب معمولا علاقه دارم برندگان جایزه نوبل را از کشورهای اسلامی معرفی نمایم. برندگان ادبیات نوبل تا جائی که بنده خبر دارم نجیب محفوظ از مصر و همین اورهان پاموک می باشد . نجیب را در همین وبگاه معرفی نموده ام ، در این جا اوهان پاموک را برای شما معرفی می کنم. 

اورهان پاموک (فرید اورخان پاموک)

لازم است بدانید که «خ» در زبان ترکی «ح» خوانده می شود و در فارسی اورخان صحیح است.

اورهان پاموک (زاده: ۱۹۵۲) نویسنده و رمان‌نویس اهل کشور ترکیه و برنده جایزه نوبل ادبیات است. او نخستین ترک‌تباری است که این جایزه را دریافت کرده‌است.

پاموک در کشور خود نویسنده‌ای بسیار نامدار است. آثار او پیش از دریافت جایزه نوبل ادبیات به ۴۶ زبان و پس از آن به ۵۶ زبان ترجمه شده‌است.

زندگی

اورهان پاموک در خانواده‌ای پر اولاد و مرفه در محله نیشان تاشی استانبول متولد شد. او دروس متوسطه را در کالج آمریکایی رابرت در استانبول گذرانید.

پس از پایان تحصیلات متوسطه به اصرار خانوادهٔ خود به ادامهٔ تحصیل در رشتهٔ معماری در دانشکدهٔ فنی استانبول مشغول شد، هرچند پس از مدتی این رشته را نیمه‌تمام رها کرد.

او سپس در دانشگاه استانبول و در رشته روزنامه نگاری به تحصیل پرداخت و فارغ التحصیل شد. با این حال هیچ گاه کار روزنامه نگاری نکرد.

اولین رمانش آقای جودت و پسران را که حکایت خانواده‌ای متمول و پرتعداد است سال ۱۹۸۲ نوشت و جوایز ملی ارهان کمال و کتاب سال را برایش به ارمغان آورد.

پاموک بعد از انتشار رمان قلعه سفید کرسی تدریس ادبیات داستانی را در دانشگاه کلمبیا پذیرفت و به همراه همسرش از ۱۹۸۵ تا ۱۹۸۸ مقیم نیویورک شد.

این رمان و تقریباً به همه زبان‌های اروپایی ترجمه شد. او در این رمان رفاقت یک دانشمند عثمانی را با برده‌ای رومی روایت کرده‌است.

اوج شهرت پاموک زمانی بود که رمان نام من سرخ را در سال ۱۹۹۸ منتشر کرد و انبوهی از جوایز ادبی در کشورهای مختلف را برایش به ارمغان آورد.

سال ۲۰۰۲ رمان برف را منتشر کرد که خودش آن را نخستین و آخرین رمان سیاسی در کارنامه کاریش خواند. ضمیمه روزنامه نیویورک تایمز سال ۲۰۰۴ این رمان را یکی از ۱۰ رمان برتر جهان معرفی کرد.

پاموک سال ۲۰۰۳ کتابی با عنوان استانبول منتشر کرد که در واقع اتوبیوگرافی نویسنده‌است. بسیاری این کتاب را یکی از بهترین اتوبیوگرافی‌های نویسندگان ادبی می‌دانند.

آخرین رمان او موزه معصومیت نام دارد که به موضوع عشق‌های ممنوعه در کشورهای اسلامی می‌پردازد.

او سال ۱۹۸۲ ازدواج کرد و سال ۱۹۹۱ اولین فرزندش که دختری است به دنیا آمد. پاموک اکنون به اتفاق خانواده اش مقیم استانبول است.

اظهارات جنجال‌برانگیز در کشور ترکیه

او اظهارات جنجال‌برانگیزی در مورد کشتار کردهای ترکیه و کشتار ارامنه ساکن ترکیه در سال‌های ابتدایی جنگ جهانی اول داشت که با واکنش ملی‌گرایان ترکیه مواجه شد و در پی آن سال ۲۰۰۵ شکایت‌هایی از او صورت گرفت.

پاموک در مصاحبه‌ای با نشریه سوئسیی Das Magazin گفت «سی هزار کرد و یک میلیون ارمنی در این کشور کشته شده‌است. تقریبا هیچکس جرأت نمی‌کند اسمی از آن ببرد. اما من این کار را می‌کنم.

فرید اورخان پاموک به خاطر این گفته ها از طرف طرفداران کمال آتاترک تهدید به قتل شد که در نتیجه آن در سال 2007 برای مدتی به آمریکا فرار کرد، اگر چه اکنون در استانبول زندگی می کند.

نام من سرخ

نام من سرخ (به ترکی استانبولی: Benim Adım Kırmızı) رمانی از اورهان پاموک برنده جایزه نوبل ادبیات. این رمان را عین‌اله غریب از زبان ترکی به فارسی ترجمه کرده و نشر چشمه سال ۱۳۸۹ آن را منتشر کرده‌است.

درباره رمان

پاموک در رمان نام من سرخ بخشی از تاریخ ترکیه در زمان امپراتوری عثمانی را به تصویر کشیده‌است.

پاموک در این رمان نقطه مشترک تاریخ ترکیه و ایران را در نظر داشته‌است. نویسنده به شرح عشق و قتل در این رمان پرداخته‌است.

چگونگی روابط بین دو فرهنگ غرب و شرق از دیگر موضوعات این رمان است که از زبان نقاشان روایت می‌شود.

شخصیت‌های اصلی در رمان نام من سرخ نقاشان هستند. در ابتدای رمان یکی از این نقاشان به دست نقاشی دیگر و با انگیزه‌ای نامعلوم به قتل می‌رسد. هیچ کس نمی‌داند قاتل، یک نقاش است. با این حال ماجرای تمام رمان از ابتدا تا انتها یافتن نقاشِ قاتل است.

پاموک در خلال رمانش به موضوعاتی مانند عشق و تاریخ نقاشی در سرزمین‌های اسلامی نیز می‌پردازد.

او از کتاب‌های بسیاری در این رمان نام می‌برد که در فرهنگ و تمدن اسلامی مشهور بوده‌اند. اغلب این کتاب‌ها ایرانی هستند. او همچنین برخی حکایت‌های نظامی و فردوسی را نیز در رمانش بازگو کرده‌است.

پاموک گفته‌است «یکی از انگیزه‌های من برای نوشتن رمان نام من سرخ بازآفرینی داستان‌های ادبیات کلاسیک بود. زمانی که داشتم کتابم را می‌نوشتم از خواندن شاهنامه و خسرو و شیرین لذت می‌بردم.»

منبع: دانشنامه آزاد ویکیپیدیا (فارسی ، عربی و اردو)