اهل سنت خراسان شهرستان خواف مولوی رحیمی

در مجلس هشتم، تاکنون نزدیک به ۴۰ فراکسیون به صورت رسمی اعلام موجودیت کرده اند که آخرین آنها، پس از تحولات کشورهای عربی و تحت عنوان "فراکسیون بیداری اسلامی" به ثبت رسیده است.

البته اعلام موجودیت فراکسیون ها را نمی توان به فعالیت مستمر اعضای آنها تعبیر کرد؛ تا آنجا که برخی از این فراکسیون ها که تحت تاثیر شرایط و اتفاقات خاص از جانب تعدادی از نمایندگان به ثبت می رسند، به مروز زمان غیر فعال می شوند.

با این حال، در مجلس هشتم چند فراکسیون اصلی وجود دارد که از اهمیت سیاسی بالاتری برخوردارند و بررسی وضعیت آنها، به نوعی ترسیم کننده موقعیت نسبی جناح های مختلف حکومت ایران است.

فراکسیون اصولگرایان

"فراکسیون اصولگرایان" که به فراکسیون اکثریت نیز معروف است، حدود ۲۰۰ نفر از مجموع ۲۹۰ نماینده را در بر می گیرد.

این فراکسیون از زمان تاسیس تا کنون، دچار تشتت آرا بوده که منجر به ایجاد فراکسیون های دیگر در دل آن شده است.

علی لاریجانی رئیس قوه مقننه، بعد از تشکیل مجلس هشتم ریاست فراکسیون اصولگرایان را نیز بر عهده گرفت.

فراکسیون انقلاب اسلامی

روح الله حسینیان رییس این فراکسیون، هدف از تشکیل آن را حمایت از دولت احمدی نژاد دانست.

مرتضی آقا‌تهرانی، مهدی کوچک زاده، محمد کوثری و حمید رسایی از دیگر اعضای شورای مرکزی فراکسیون انقلاب اسلامی هستند.

حمید رسایی، که سخنگویی فراکسیون انقلاب اسلامی را بر عهده دارد، در وب سایت خود مدعی شده است که این فراکسیون نزدیک به ۸۰ عضو دارد، اما برخی سایت های محافظه کار اعضای آن را بسیار کمتر از این عدد می دانند.

در همین ارتباط، سایت خبرآنلاین نزدیک به علی لاریجانی رئیس فراکسیون اصولگرایان مجلس، در شهریور ماه گذشته به انتشار اسامی اعضای فراکسیون انقلاب اسلامی پرداخت که مجموعا شامل ۵۱ نام بود.

برخی ناظران معتقدند از فروردین ماه ۱۳۹۰ به بعد، تعداد قابل توجهی از اعضای فراکسیون انقلاب اسلامی فعالیت خود در این فراکسیون را کاهش داده یا حتی از آن به کلی کناره گرفته اند.

فراکسیون انقلاب اسلامی، در روزهای نخست شکل گیری اش تحت عنوان "فراکسیون"رایحه خوش خدمت" در میان خبرنگاران و نمایندگان شناخته شده بود.

"رایحه خوش خدمت" یکی از تشکل های انتخاباتی حامی محمود احمدی نژاد در دوره انتخابات ریاست جمهوری دهم بود.

فراکسیون اصلاح طلبان

فراکسیون اصلاح طلبان به عنوان فراکسیون اقلیت یا "خط امام" ثبت شده و تعداد اعضای آن حدود ۵۰ نفر است.

با این حال، مسعود پزشکیان از اعضای این فراکسیون و وزیر سابق بهداشت در زمان محمد خاتمی، در آخرین انتخابات هیات رئیس مجلس هشتم موفق به کسب ۱۱۲ رای شده است.

ریاست فراکسیون اقلیت با حسین هاشمیان و دبیرکلی آن با محمدرضا تابش است و چهره هایی مانند محمدرضا خباز، قدرت الله علیخانی، محسن نریمان و مصطفی کواکبیان دیگر اعضای شورای مرکزی آن هستند.

این فراکسیون در برهه های مختلف با منتقدان محمود احمدی نژاد در جناح اصولگرا همسویی نشان داده تا بتواند به عنوان مثال، انتخاب علی مطهری نماینده محافظه کار منتقد دولت به عضویت هیات نظارت بر مطبوعات را تسهیل کند یا طرح های استیضاح وزرای دولت را مورد حمایت قرار دهد.

اعضای فراکسیون اصلاح طلبان در روزهای نخست پس از شروع اعتراضات علیه انتخابات ریاست جمهوری دهم، در قالب نطق های پیش از دستور یا مصاحبه با نشریات، به نحوه برخورد با معترضان انتقاد کردند.

پس از حصر خانگی میرحسین موسوی و مهدی کروبی رهبران جنبش سبز نیز، از میان ۳۰ عضو فراکسیون اقلیت تنها ۳ نماینده در نطق های پیش از دستور خود نسبت به برخوردهای انجام شده با این دو رهبر مخالفان دولت اعتراض کردند.

برخی از اعضای فراکسیون اصلاح طلبان مجلس مانند مصطفی کواکبیان یا محمدرضا خباز، در مصاحبه هایی به محکوم کردن اعتراضات خیابانی بعد از انتخابات ریاست جمهوری پرداخته اند، از عزم خود برای شرکت در انتخابات آینده سخن گفته اند.

فراکسیون اقتدار ملی

فراکسیون اقتدار ملی از جمله فراکسیون هایی است که هم اصلاح طلبان و هم اصولگرایان در آن عضو هستند و اغلب اعضایش را منتقدان سیاست های دولت – از جمله در زمینه سیاست خارجی- تشکیل می دهند.

دبیر فراکسیون اقتدار ملی مهدی سنایی، داماد علی یونسی وزیر اطلاعات دوره ریاست جمهوری محمد خاتمی است.

احمدرضا دستغیب نماینده شیراز که عضو فراکسیون اقلیت محسوب می شود، رییس شورای مرکزی فراکسیون اقتدار ملی است.

فراکسیون اقتدار ملی پیش از انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ و بر خلاف فراکسیون اصولگرایان، دیدار با هر چهار نامزد انتخاباتی را در دستور کار خود قرار داده بود.

این فراکسیون ۱۵ عضو شورای مرکزی دارد و در انتخابات هیات رییسه مجلس از علی لاریجانی حمایت کرده است.

رییس فراکسیون اقتدار ملی اعلام کرده است که تشکیل کمیته کاندیداهای مستقل و ارائه فهرست کاندیداهای مستقل، از جمله برنامه های پیش روی این فراکسیون برای حضور در انتخابات مجلس نهم است.

فراکسیون روحانیون

معروف ترین فراکسیون های مذهبی، فراکسیون روحانیون مجلس به ریاست محمدتقی رهبر است.

این فراکسیون از روحانیونی با گرایش های فکری مختلف تشکیل شده است و البته، محافظه کاران در آن اکثریت مطلق را دارند.

فراکسیون روحانیون نوعا به موضع گیری در خصوص موضوعاتی می پردازد که آنها را نافی اصول اسلام یا دیدگاه های روحانیون ارشد می داند.

این فراکسیون، از همین زاویه در سال های اخیر به انتقاد از برخی اقدامات محمود احمدی نژاد و رئیس دفتر جنجالی او اسفندیار رحیم مشایی پرداخته که آنها را نوعی دخالت ناصواب در حیطه های تخصصی روحانیت دانسته است.

فراکسیون نمایندگان اهل سنت

یک فراکسیون مذهبی دیگر مجلس هشتم، فراکسیون نمایندگان اهل سنت است که با توجه به حساسیت های موجود در مورد اقلیت سنی در ایران، تنها در مواردی معدود و خاص به موضع گیری می پردازد. رئیس این فراکسیون جلال محمودزاده نماینده مهاباد است.

اعتراض به جلوگیری از برگزاری نماز جماعت اهل سنت در شهرهای بزرگ یا مطالبه برخی از حقوق   مذهبی اقلیت سنی در ایران، از جمله مواردی بوده که صدور بیانیه های اعتراضی این فراکسیون را در پی داشته است. عکس جلال محمودزاده نمایده مهاباد و رئیس فراکسیون اهل سنت مجلس

سایر فراکسیون ها

از جمله دیگر فراکسیون های مذهبی مجلس هشتم، که البته فاقد فعالیت قابل توجه هستند، می توان به "فراکسیون احیای وقف و منزلت امامزادگان و مساجد"، "فراکسیون قرآن و عترت"، "فراکسیون غدیر" و "فراکسیون حج و زیارت" اشاره کرد.

در میان دیگر فراکسیون های غیرسیاسی مجلس، فراکسیون های ورزش، دانشگاهیان، فرهنگیان، تعاون، مدیریت شهری و فراکسیون هایی با مضامین و محتوای اجتماعی، اقتصادی و محیط زیستی قابل ذکر هستند که در بسیاری از موارد، دارای موضوعات مشابه با کمیسیون های تخصصی مجلس هستند و عملا کارایی خود را از دست دادند.

به طور کلی به نظر می رسد گروهی از نمایندگان مجلس، که فراکسیون ها را محلی برای تاثیر گذاری بر مصوبات مجلس می دانند، بعد از آنکه در یک فراکسیون دچار اختلاف نظر می شوند، اقدام به تاسیس و تشکیل فراکسیون های جدید می کنند تا به زمینه سازی برای تصویب طرح ها و لوایح مورد نظر خود بپردازند.

به دنبال رشد فراکسیون های متنوع در مجلس هشتم، تعدادی از اعضای کمیسیون آیین نامه داخلی مجلس، طرحی را ارائه کرده اند تا بر اساس آن محدودیت هایی در تشکیل فراکسیون های جدید ایجاد شود.

این طرح در صحن علنی مجلس به تصویب نرسیده است.